Οι μηνιαίοι φακοί επαφής είναι η επιλογή όσων φορούν φακούς σχεδόν κάθε μέρα και θέλουν μια σταθερή, προβλέψιμη ρουτίνα. Ένα ζευγάρι σας συνοδεύει για έναν μήνα, με την προϋπόθεση ότι το καθαρίζετε και το φυλάσσετε σωστά κάθε βράδυ. Η φροντίδα αυτή είναι το μισό της επιτυχίας, γιατί από αυτήν εξαρτάται η άνεση και η υγεία των ματιών σας.

Αν σκέφτεστε να ξεκινήσετε ή φοράτε ήδη, ο οδηγός αυτός εξηγεί πώς μετράει ο μήνας, ποιο υλικό ταιριάζει σε ποιον, τι σημαίνουν οι αριθμοί στο κουτί και πώς γίνεται ο καθαρισμός χωρίς παραλείψεις. Στο τέλος θα βρείτε και μια σύντομη παρουσίαση των επιλογών στην κατηγορία μηνιαίοι φακοί επαφής της Stand Gema, με τα τεχνικά τους στοιχεία.

Όσα ακολουθούν είναι γενική ενημέρωση. Το ποιος φακός εφαρμόζει σωστά στο δικό σας μάτι το αποφασίζει ο οφθαλμίατρος ή ο οπτικός και οπτομέτρης σας, μετά από εξέταση.

Τι είναι οι μηνιαίοι φακοί επαφής και πώς μετράει ο μήνας

Μηνιαίοι λέγονται οι μαλακοί φακοί προγραμματισμένης αντικατάστασης που φοριούνται την ημέρα, αφαιρούνται το βράδυ, καθαρίζονται, μένουν στη θήκη με υγρό και ξαναφοριούνται το επόμενο πρωί. Μετά από έναν μήνα πετιούνται και ανοίγετε καινούργιο ζευγάρι.

Μηνιαίοι φακοί επαφής, διάρκεια: 30 ημέρες, όχι 30 χρήσεις

Το πιο συχνό λάθος αφορά το μέτρημα. Ο μήνας ξεκινά τη στιγμή που ανοίγετε το blister και ο φακός έρχεται σε επαφή με τον αέρα, και τελειώνει 30 ημέρες αργότερα. Δεν μετράνε οι φορές που τον φορέσατε. Αν ανοίξατε το ζευγάρι την 1η του μήνα και το φορέσατε μόλις δέκα φορές, στις 30 του μήνα έχει λήξει το ίδιο.

Από το άνοιγμα και μετά το υλικό συγκεντρώνει εναποθέσεις από τα δάκρυα και καταπονείται, όσο συχνά κι αν φοριέται. Για να μην μπερδεύεστε, σημειώστε την ημερομηνία ανοίγματος στο κουτί ή βάλτε υπενθύμιση στο κινητό.

Για ποιους ταιριάζουν

Οι μηνιαίοι έχουν νόημα κυρίως για όσους φορούν φακούς πέντε έως επτά ημέρες την εβδομάδα. Σε τόσο συχνή χρήση το κόστος ανά ημέρα είναι συνήθως χαμηλότερο από των ημερήσιων, ενώ τα απορρίμματα συσκευασίας είναι λιγότερα. Ταιριάζουν επίσης σε ανθρώπους με σταθερό πρόγραμμα, που δεν δυσκολεύονται να αφιερώσουν δύο λεπτά το βράδυ στον καθαρισμό.

Λιγότερο βολικοί είναι για όσους φορούν φακούς περιστασιακά, για παράδειγμα μόνο στο γυμναστήριο ή σε εξόδους, και για όσους ταξιδεύουν συνεχώς χωρίς σταθερές συνθήκες υγιεινής. Αν είστε στην αρχή, διαβάστε και τον οδηγό για νέους χρήστες φακών επαφής, όπου εξηγούνται η τοποθέτηση και η αφαίρεση βήμα προς βήμα.

Υδρογέλη ή σιλικόνη υδρογέλη: τα δύο υλικά των μηνιαίων

Οι μαλακοί φακοί φτιάχνονται από δύο οικογένειες υλικών. Και οι δύο δίνουν καθαρή όραση. Η διαφορά βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο φτάνει το οξυγόνο στον κερατοειδή, που δεν έχει δικά του αγγεία και το παίρνει κυρίως από τον αέρα.

Μηνιαίοι φακοί επαφής υδρογέλης

Στην κλασική υδρογέλη το οξυγόνο περνά μέσα από το νερό που περιέχει ο φακός. Τα υλικά αυτά είναι μαλακά και εύκαμπτα, γι' αυτό πολλοί τα νιώθουν άνετα από την πρώτη στιγμή.

Μηνιαίοι φακοί επαφής σιλικόνης υδρογέλης

Στη σιλικόνη υδρογέλη το οξυγόνο περνά και μέσα από τη σιλικόνη, όχι μόνο από το νερό. Έτσι ο φακός μπορεί να έχει πολύ υψηλή διαπερατότητα οξυγόνου ακόμη και με μέτρια περιεκτικότητα σε νερό. Συχνά προτείνεται σε όσους φορούν φακούς πολλές ώρες, δουλεύουν μπροστά σε οθόνη ή μένουν σε κλιματιζόμενους χώρους.

Κανένα υλικό δεν είναι καλύτερο για όλους, γι' αυτό η δοκιμή στο οπτικό κατάστημα είναι απαραίτητη. Περισσότερα για τις διαφορές θα βρείτε στο άρθρο για τους φακούς επαφής σιλικόνης υδρογέλης.

Τι σημαίνουν οι παράμετροι στη συσκευασία

Στο κουτί και στο blister κάθε φακού υπάρχουν μερικές συντομογραφίες και αριθμοί. Γνωρίζοντάς τις, μπορείτε να ελέγχετε ότι παραλαμβάνετε ακριβώς αυτό που σας έχει συνταγογραφηθεί.

• Καμπύλη βάσης (BC): η καμπυλότητα της πίσω επιφάνειας του φακού σε χιλιοστά, για παράδειγμα 8,60. Καθορίζει πόσο σφιχτά ή χαλαρά κάθεται ο φακός στον κερατοειδή.
• Διάμετρος (DIA): το πλάτος του φακού από άκρη σε άκρη, συνήθως γύρω στα 14 mm στους μαλακούς φακούς. Μαζί με την καμπύλη βάσης ορίζει την εφαρμογή.
• Ισχύς (PWR ή D): η διόρθωση σε διοπτρίες. Το αρνητικό πρόσημο αφορά τη μυωπία, το θετικό την υπερμετρωπία. Προσοχή, γιατί η ισχύς των φακών επαφής δεν συμπίπτει πάντα με εκείνη των γυαλιών σας.
• Περιεκτικότητα σε νερό: το ποσοστό του φακού που αποτελείται από νερό. Μεγαλύτερο ποσοστό δεν σημαίνει αυτόματα περισσότερη άνεση, γιατί εξαρτάται από το υλικό και το δάκρυ.
• Dk: ο δείκτης διαπερατότητας του υλικού στο οξυγόνο. Όσο μεγαλύτερος ο αριθμός, τόσο περισσότερο οξυγόνο περνά μέσα από το υλικό.

Οι παράμετροι δεν επιλέγονται από τον χρήστη. Δύο φακοί με ίδια καμπύλη και διάμετρο αλλά διαφορετικό υλικό μπορεί να συμπεριφέρονται διαφορετικά στο ίδιο μάτι. Γι' αυτό μην αλλάζετε προϊόν μόνοι σας, ακόμη κι αν οι αριθμοί φαίνονται ίδιοι.

Καθαρισμός μηνιαίων φακών: η καθημερινή ρουτίνα βήμα προς βήμα

Η σωστή φροντίδα παίρνει ελάχιστο χρόνο και γίνεται συνήθεια μέσα σε λίγες ημέρες. Η σειρά των βημάτων έχει σημασία, γι' αυτό κρατήστε την ίδια κάθε βράδυ.

• Πλύνετε τα χέρια με σαπούνι και σκουπίστε τα καλά με πετσέτα που δεν αφήνει χνούδι.
• Αφαιρέστε πρώτα τον φακό του ίδιου ματιού κάθε φορά, για να μην μπερδέψετε δεξί και αριστερό.
• Τοποθετήστε τον φακό στην παλάμη, ρίξτε λίγες σταγόνες διαλύματος και τρίψτε απαλά με το δάχτυλο και τις δύο πλευρές για μερικά δευτερόλεπτα.
• Ξεπλύνετε τον φακό με φρέσκο διάλυμα.
• Γεμίστε τη θήκη με καινούργιο υγρό, βάλτε τον φακό μέσα και κλείστε καλά το καπάκι.
• Αφήστε τον φακό στο υγρό για όσο χρόνο ορίζουν οι οδηγίες του διαλύματος πριν τον ξαναφορέσετε.

Για όλα τα παραπάνω αρκεί ένα υγρό πολλαπλών χρήσεων. Το διάλυμα φακών επαφής EYEMAX All in One προορίζεται για μαλακούς φακούς και καλύπτει καθαρισμό, ξέπλυμα, απολύμανση, ενυδάτωση και φύλαξη. Περιέχει Προβιταμίνη B5 και Hydraflex και διατίθεται σε φιάλη 360 ml για το σπίτι και 100 ml για το ταξίδι.

Η θήκη θέλει τη δική της φροντίδα

Το πρωί, αφού φορέσετε τους φακούς, αδειάστε το χρησιμοποιημένο υγρό. Ξεπλύνετε τη θήκη με διάλυμα και αφήστε τη να στεγνώσει στον αέρα, ανοιχτή και αναποδογυρισμένη πάνω σε καθαρό χαρτί. Ούτε η θήκη ούτε οι φακοί ξεπλένονται ή αποθηκεύονται με νερό βρύσης.

Μη συμπληρώνετε ποτέ φρέσκο υγρό πάνω στο παλιό. Το διάλυμα που έχει ήδη δουλέψει μία νύχτα έχει χάσει την απολυμαντική του δράση. Αντικαθιστάτε επίσης τη θήκη τακτικά, σύμφωνα με τις οδηγίες του οπτικού σας.

Εβδομαδιαίος καθαρισμός πρωτεϊνών

Τα δάκρυα περιέχουν πρωτεΐνες που με τις ημέρες κάθονται πάνω στον φακό και τον κάνουν θολό ή λιγότερο άνετο. Όσοι έχουν την τάση να δημιουργούν εναποθέσεις μπορούν να προσθέσουν έναν ενζυμικό καθαρισμό. Τα ενζυμικά δισκία EYEYE 3-N-ZYM χρησιμοποιούνται μία φορά την εβδομάδα, με εμβάπτιση 2 έως 8 ώρες και όχι πάνω από 12, και είναι κατάλληλα για φακούς υδρογέλης και σιλικόνης.

Το άρθρο για τα υγρά φακών επαφής και τα κολλύρια ξεκαθαρίζει τις διαφορές ανάμεσα σε διάλυμα, φυσιολογικό ορό και ενυδατικές σταγόνες.

Πόσες ώρες φοριούνται οι μηνιαίοι φακοί

Δεν υπάρχει ένας αριθμός που να ισχύει για όλους. Οι ώρες εξαρτώνται από το υλικό, την ποιότητα του δακρύου σας και το περιβάλλον όπου περνάτε την ημέρα. Το ανώτατο όριο το ορίζει ο ειδικός που σας παρακολουθεί, και συχνά ξεκινά χαμηλά για να αυξηθεί σταδιακά τις πρώτες εβδομάδες.

Ένας καλός πρακτικός κανόνας είναι να αφαιρείτε τους φακούς μία με δύο ώρες πριν τον ύπνο, ώστε τα μάτια να ξεκουράζονται. Κρατήστε πάντα ένα ζευγάρι γυαλιά με ενημερωμένη συνταγή για το βράδυ και για τις ημέρες που τα μάτια ζητούν διάλειμμα.

Οι μηνιαίοι φακοί ημερήσιας χρήσης δεν φοριούνται στον ύπνο, ούτε για έναν σύντομο μεσημεριανό. Με κλειστά βλέφαρα το οξυγόνο που φτάνει στον κερατοειδή μειώνεται πολύ και ο κίνδυνος μόλυνσης αυξάνεται.

Συχνά λάθη που κοντεύουν τη ζωή του φακού

Τα περισσότερα προβλήματα με τους φακούς δεν οφείλονται στο προϊόν αλλά σε μικρές καθημερινές παραλείψεις. Οι πιο συνηθισμένες είναι οι εξής:

• Παράταση της χρήσης πέρα από τις 30 ημέρες, επειδή ο φακός φαίνεται ακόμη καλός.
• Επαφή με νερό: ντους, πισίνα, θάλασσα, ξέπλυμα στη βρύση. Το νερό δεν είναι αποστειρωμένο και οι φακοί δεν πρέπει να έρχονται ποτέ σε επαφή μαζί του.
• Ύγρανση του φακού με σάλιο, όταν δεν υπάρχει υγρό πρόχειρο.
• Παράλειψη του τριψίματος, με την ιδέα ότι αρκεί να μείνει ο φακός στο υγρό.
• Χρήση διαλύματος που έχει λήξει ή μένει ανοιχτό για πολύ καιρό.
• Μακιγιάζ πριν από την τοποθέτηση των φακών, αντί για μετά.
• Δανεισμός φακών ή θήκης από άλλο άτομο.

Μηνιαίοι ή ημερήσιοι φακοί; Σύγκριση και με τους ετήσιους

Το δίλημμα μηνιαίοι ή ημερήσιοι φακοί λύνεται συνήθως με δύο ερωτήσεις: πόσες ημέρες την εβδομάδα φοράτε φακούς και πόσο συνεπείς είστε στον καθαρισμό. Ο πίνακας συνοψίζει τις βασικές διαφορές ανάμεσα στους τρεις τύπους αντικατάστασης.

Οι ημερήσιοι φακοί επαφής κερδίζουν σε απλότητα: καινούργιος, αποστειρωμένος φακός κάθε πρωί και καμία ρουτίνα το βράδυ. Είναι λογική επιλογή για αθλητισμό, ταξίδια και για όσους φορούν φακούς δύο ή τρεις φορές την εβδομάδα.

Οι ετήσιοι φακοί επαφής απευθύνονται κυρίως σε συνταγές με παραμέτρους εκτός των συνηθισμένων, όπου ο φακός κατασκευάζεται πιο εξειδικευμένα. Απαιτούν συνέπεια στη φροντίδα για ολόκληρο τον χρόνο, και μια απώλεια ή ένα σκίσιμο κοστίζει περισσότερο. Για τον μέσο χρήστη με καθημερινή χρήση, οι μηνιαίοι βρίσκονται στη μέση: φρέσκο υλικό κάθε μήνα με λογική φροντίδα.

Πότε αλλάζετε φακό νωρίτερα και ποια σημάδια δεν αγνοείτε

Οι 30 ημέρες είναι το ανώτατο όριο, όχι υποχρέωση. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου ο φακός πετιέται νωρίτερα, χωρίς δεύτερη σκέψη:

• Έχει σκιστεί, έχει ρωγμή ή χτυπημένο άκρο, ακόμη και πολύ μικρό.
• Έπεσε στο πάτωμα ή στον νιπτήρα και δεν μπορείτε να τον καθαρίσετε και να τον απολυμάνετε σωστά.
• Ήρθε σε επαφή με νερό βρύσης, πισίνας ή θάλασσας.
• Έμεινε στεγνός έξω από το υγρό και σκλήρυνε.
• Παραμένει θολός ή ενοχλητικός και μετά τον καθαρισμό.
• Τον φορούσατε κατά τη διάρκεια μιας μόλυνσης στα μάτια.

Προειδοποιητικά σημάδια

Ένας φακός που εφαρμόζει σωστά και είναι καθαρός δεν πρέπει να γίνεται αισθητός. Αν παρατηρήσετε επίμονη κοκκινίλα, πόνο, αίσθημα ξένου σώματος, έντονη δακρύρροια, ευαισθησία στο φως, θολή όραση ή εκκρίσεις, αφαιρέστε αμέσως τους φακούς. Μην τους ξαναφορέσετε για να δείτε αν πέρασε.

Αν τα συμπτώματα δεν υποχωρούν σύντομα μετά την αφαίρεση, ή αν υπάρχει πόνος και πτώση της όρασης, χρειάζεται εξέταση από οφθαλμίατρο την ίδια ημέρα. Οι λοιμώξεις του κερατοειδούς εξελίσσονται γρήγορα και η έγκαιρη αντιμετώπιση κάνει μεγάλη διαφορά.

Οι μηνιαίοι φακοί επαφής της Stand Gema

Η Stand Gema διανέμει φακούς επαφής και προϊόντα φροντίδας ματιών στην Ελλάδα από το 2003, μέσω συνεργαζόμενων οπτικών καταστημάτων. Στους σφαιρικούς μηνιαίους υπάρχουν τρεις επιλογές, μία σιλικόνης υδρογέλης και δύο υδρογέλης, όλες με καμπύλη βάσης 8,60.

GEMALENS CRYSTAL

Οι μηνιαίοι φακοί σιλικόνης υδρογέλης GEMALENS CRYSTAL κατασκευάζονται από Innofilcon A, με περιεκτικότητα σε νερό 45% και Dk 147. Έχουν ασφαιρική γεωμετρία Optimum Aberration Control, διάμετρο 14,20 mm και εύρος ισχύος από -12,00 έως +8,00. Το υαλουρονικό νάτριο είναι ενσωματωμένο στο υλικό κατά τον πολυμερισμό. Η συσκευασία περιέχει 3 φακούς.

GEMALENS 55AC

Οι μηνιαίοι φακοί υδρογέλης GEMALENS 55AC είναι από Methafilcon A με 55% νερό. Είναι ασφαιρικοί με σχεδιασμό Optimum Aberration Control, έχουν διάμετρο 14,2, φίλτρο UV και λεπτό άκρο, ενώ η ισχύς τους κυμαίνεται από -12,00 έως +6,00. Η ελαφριά γαλάζια απόχρωση χειρισμού βοηθά να τους εντοπίζετε εύκολα μέσα στη θήκη. Κάθε κουτί έχει 6 φακούς.

ESSENCE

Οι βιομιμητικοί μηνιαίοι φακοί ESSENCE είναι φακοί υδρογέλης από Bioxifilcon B, με 55% νερό, υαλουρονικό νάτριο και φίλτρο UV. Είναι ασφαιρικοί, με διάμετρο 14,20, και καλύπτουν το ευρύτερο φάσμα ισχύος από τους τρεις, από +10,00 έως -15,00. Διατίθενται σε συσκευασία 6 φακών.

Πώς ξεκινάτε με μηνιαίους φακούς

Το πρώτο βήμα είναι μια εξέταση και μια δοκιμαστική εφαρμογή. Ο οπτικός ή ο οφθαλμίατρός σας θα μετρήσει την καμπυλότητα του κερατοειδούς, θα αξιολογήσει το δάκρυ και θα σας δώσει δοκιμαστικούς φακούς για λίγες ημέρες.

Πριν φύγετε από το κατάστημα, βεβαιωθείτε ότι ξέρετε τρία πράγματα: πόσες ώρες την ημέρα μπορείτε να φοράτε τους φακούς, ποιο διάλυμα θα χρησιμοποιείτε και πότε είναι ο επόμενος έλεγχος. Προμηθευτείτε μαζί τους φακούς, το υγρό και μια καθαρή θήκη, ώστε η ρουτίνα να ξεκινήσει σωστά από την πρώτη ημέρα.

Τα προϊόντα της Stand Gema δεν πωλούνται απευθείας από το site. Θα τα βρείτε σε οπτικά καταστήματα σε όλη την Ελλάδα, όπου γίνεται και η εφαρμογή από επαγγελματία. Αναζητήστε το πιο κοντινό σας σημείο στον χάρτη με τα συνεργαζόμενα οπτικά καταστήματα και ζητήστε να δοκιμάσετε τον μηνιαίο φακό που ταιριάζει στα μάτια σας.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσο διαρκούν οι μηνιαίοι φακοί επαφής μετά το άνοιγμα;

Διαρκούν 30 ημέρες από τη στιγμή που ανοίγετε το blister, ανεξάρτητα από το πόσες φορές τους φορέσατε στο διάστημα αυτό. Αν τους ανοίξατε την 1η του μήνα, τους πετάτε στις 30, ακόμη κι αν τους χρησιμοποιήσατε ελάχιστα. Το υλικό φθείρεται και μαζεύει εναποθέσεις από το άνοιγμα και μετά. Σημειώστε την ημερομηνία στο κουτί για να μην χάνετε το μέτρημα.

Πόσες ώρες την ημέρα μπορώ να φοράω μηνιαίους φακούς;

Ο αριθμός των ωρών διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο και εξαρτάται από το υλικό του φακού, το δάκρυ σας και το περιβάλλον όπου δουλεύετε. Το ανώτατο όριο το ορίζει ο οφθαλμίατρος ή ο οπτικός σας κατά την εφαρμογή. Καλό είναι να αφαιρείτε τους φακούς μία με δύο ώρες πριν τον ύπνο και να έχετε γυαλιά για το υπόλοιπο βράδυ.

Μπορώ να κοιμηθώ με μηνιαίους φακούς επαφής;

Όχι. Οι μηνιαίοι φακοί ημερήσιας χρήσης αφαιρούνται πάντα πριν τον ύπνο, ακόμη και για σύντομη ξεκούραση το μεσημέρι. Με κλειστά βλέφαρα φτάνει πολύ λιγότερο οξυγόνο στον κερατοειδή και αυξάνεται ο κίνδυνος ερεθισμού και μόλυνσης. Αν σας πάρει ο ύπνος κατά λάθος, αφαιρέστε τους μόλις ξυπνήσετε, αφήστε τα μάτια να ξεκουραστούν και συμβουλευτείτε ειδικό αν νιώσετε ενόχληση.

Μηνιαίοι ή ημερήσιοι φακοί, ποιοι είναι καλύτεροι;

Εξαρτάται από τη χρήση. Αν φοράτε φακούς σχεδόν κάθε ημέρα και είστε συνεπείς στον καθαρισμό, οι μηνιαίοι είναι συνήθως πιο συμφέρουσα λύση ανά ημέρα χρήσης. Αν τους φοράτε περιστασιακά, ταξιδεύετε συχνά ή δεν θέλετε υγρά και θήκες, οι ημερήσιοι είναι πιο πρακτικοί. Ο ειδικός σας θα λάβει υπόψη και την κατάσταση των ματιών σας.

Χρειάζεται να τρίβω τους φακούς ή αρκεί να μείνουν στο υγρό;

Το απαλό τρίψιμο στην παλάμη με λίγες σταγόνες διαλύματος απομακρύνει μηχανικά εναποθέσεις και μικροοργανισμούς που το υγρό μόνο του δεν αφαιρεί εξίσου καλά. Διαρκεί λίγα δευτερόλεπτα για κάθε πλευρά και ακολουθεί ξέπλυμα με φρέσκο διάλυμα. Στη συνέχεια ο φακός μπαίνει στη θήκη με καινούργιο υγρό, ποτέ με το χθεσινό.

Μπορώ να ξεπλύνω τους φακούς με νερό ή φυσιολογικό ορό;

Με νερό βρύσης ποτέ, ούτε τους φακούς ούτε τη θήκη, γιατί δεν είναι αποστειρωμένο και μπορεί να μεταφέρει επικίνδυνους μικροοργανισμούς. Ο φυσιολογικός ορός είναι κατάλληλος μόνο για ξέπλυμα και δεν απολυμαίνει, άρα δεν αντικαθιστά το διάλυμα πολλαπλών χρήσεων. Για τη νυχτερινή φύλαξη χρειάζεται πάντα υγρό με απολυμαντική δράση.

Υδρογέλη ή σιλικόνη υδρογέλη για μηνιαίους φακούς;

Η σιλικόνη υδρογέλη αφήνει περισσότερο οξυγόνο να φτάσει στον κερατοειδή και συχνά προτείνεται σε όσους φορούν φακούς πολλές ώρες ή δουλεύουν σε οθόνη. Η υδρογέλη είναι μαλακή, με υψηλή περιεκτικότητα σε νερό, και εξυπηρετεί καλά τη μέτρια χρήση. Η τελική επιλογή γίνεται με δοκιμή, γιατί κάθε μάτι αντιδρά διαφορετικά στο ίδιο υλικό.