Οι φακοί επαφής σιλικόνης υδρογέλης είναι μαλακοί φακοί που αφήνουν πολύ περισσότερο οξυγόνο να φτάσει στον κερατοειδή σε σύγκριση με τους κλασικούς φακούς υδρογέλης. Η διαφορά γίνεται αισθητή κυρίως στο τέλος μιας μεγάλης ημέρας, όταν τα μάτια είναι λιγότερο κόκκινα και λιγότερο κουρασμένα.

Το υλικό του φακού είναι από τα στοιχεία που οι περισσότεροι χρήστες δεν κοιτούν ποτέ στη συσκευασία, αν και επηρεάζει άμεσα το πόσες ώρες μπορείτε να φοράτε άνετα τους φακούς σας. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της κατηγορίας είναι οι μηνιαίοι φακοί GEMALENS CRYSTAL, με Dk 147 και ενσωματωμένο υαλουρονικό νάτριο.

Τι είναι η σιλικόνη υδρογέλη και σε τι διαφέρει από την υδρογέλη

Οι φακοί επαφής υδρογέλης είναι φτιαγμένοι από ένα μαλακό πολυμερές που απορροφά νερό, όπως ένα πολύ λεπτό σφουγγάρι. Το νερό αυτό κάνει τον φακό εύκαμπτο και άνετο, και ταυτόχρονα είναι ο δρόμος από τον οποίο περνά το οξυγόνο. Το αέριο διαλύεται στο νερό του φακού και μέσω αυτού φτάνει στην επιφάνεια του ματιού.

Η σιλικόνη υδρογέλη κρατά τη λογική του μαλακού, ενυδατωμένου φακού, αλλά προσθέτει στο πολυμερές συστατικά σιλικόνης. Η σιλικόνη είναι από τη φύση της πολύ διαπερατή στα αέρια. Έτσι το οξυγόνο αποκτά δεύτερο δρόμο: περνά και μέσα από το νερό και μέσα από την ίδια τη σιλικόνη.

Και οι δύο κατηγορίες ανήκουν στους μαλακούς φακούς. Τοποθετούνται, αφαιρούνται και φροντίζονται με τον ίδιο τρόπο, και κυκλοφορούν σε παρόμοια προγράμματα αντικατάστασης. Στη γκάμα της Stand Gema η σιλικόνη υδρογέλη συναντάται στους μηνιαίους φακούς επαφής της σειράς GEMALENS CRYSTAL.

Γιατί ο κερατοειδής χρειάζεται οξυγόνο

Ο κερατοειδής είναι ο διάφανος θόλος στο μπροστινό μέρος του ματιού. Για να μένει διάφανος δεν διαθέτει αιμοφόρα αγγεία, όπως οι περισσότεροι ιστοί του σώματος. Το οξυγόνο που χρειάζεται το παίρνει κυρίως από τον αέρα, μέσω της δακρυϊκής στιβάδας που τον καλύπτει.

Κάθε φακός επαφής, όσο λεπτός και αν είναι, μπαίνει ανάμεσα στον αέρα και στον κερατοειδή. Όσο πιο εύκολα τον διαπερνά το οξυγόνο, τόσο λιγότερο αλλάζει η φυσιολογική λειτουργία του ματιού. Όταν το υλικό περιορίζει την παροχή και ο φακός φοριέται πολλές ώρες κάθε μέρα, ο κερατοειδής δουλεύει με λιγότερο οξυγόνο από όσο θα ήθελε.

Τι μπορεί να προκαλέσει η χρόνια έλλειψη οξυγόνου

Τα πρώτα σημάδια είναι συνήθως ήπια και εύκολα αποδίδονται σε κούραση:

• κοκκίνισμα των ματιών, κυρίως προς το βράδυ
• αίσθημα βάρους, κόπωσης ή ξηρότητας μετά από πολλές ώρες χρήσης
• θολή όραση που βελτιώνεται όταν βγουν οι φακοί
• μειωμένη ανοχή στους φακούς, δηλαδή ανάγκη να τους βγάλετε νωρίτερα από παλιά

Όταν η κατάσταση διαρκεί για χρόνια, ο οργανισμός μπορεί να προσπαθήσει να φέρει οξυγόνο με άλλον τρόπο, αναπτύσσοντας μικρά αγγεία από την περιφέρεια προς τον κερατοειδή. Το φαινόμενο λέγεται νεοαγγείωση, δεν γίνεται αντιληπτό από τον χρήστη και το εντοπίζει ο ειδικός στη σχισμοειδή λυχνία. Γι' αυτό ο τακτικός έλεγχος έχει αξία ακόμη και όταν δεν νιώθετε καμία ενόχληση.

Τα παραπάνω είναι γενική ενημέρωση και όχι διάγνωση. Κόκκινα μάτια μπορεί να οφείλονται σε πολλές αιτίες, από αλλεργία μέχρι λοίμωξη. Αν το κοκκίνισμα επιμένει, συνοδεύεται από πόνο, έκκριμα ή ευαισθησία στο φως, βγάλτε τους φακούς και απευθυνθείτε σε οφθαλμίατρο.

Διαπερατότητα οξυγόνου Dk και Dk/t: πώς διαβάζονται οι αριθμοί

Η διαπερατότητα οξυγόνου Dk είναι ιδιότητα του υλικού. Δείχνει πόσο εύκολα περνά το οξυγόνο μέσα από το συγκεκριμένο πολυμερές, ανεξάρτητα από το σχήμα ή το πάχος του φακού. Όσο μεγαλύτερος ο αριθμός, τόσο πιο διαπερατό το υλικό.

Το Dk/t, που ονομάζεται μεταβιβαστικότητα οξυγόνου, πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα. Διαιρεί το Dk με το πάχος του φακού (t) και περιγράφει πόσο οξυγόνο περνά τελικά από τον συγκεκριμένο φακό που φοράτε. Αυτό το μέγεθος είναι πιο κοντά σε ό,τι βιώνει πραγματικά το μάτι.

Γιατί δύο τιμές Dk δεν συγκρίνονται απλοϊκά

Ο ίδιος φακός δεν έχει το ίδιο πάχος σε όλες τις διοπτρίες. Ένας φακός για υψηλή μυωπία είναι παχύτερος στην περιφέρεια, ένας φακός για υπερμετρωπία είναι παχύτερος στο κέντρο. Οι τορικοί φακοί έχουν ζώνες σταθεροποίησης με επιπλέον πάχος, ενώ οι πολυεστιακοί έχουν πιο σύνθετη γεωμετρία. Άρα με το ίδιο υλικό, η ποσότητα οξυγόνου που φτάνει στον κερατοειδή αλλάζει ανάλογα με τη συνταγή.

Περιεκτικότητα νερού και οξυγόνο

Στους φακούς υδρογέλης ο κανόνας είναι απλός: περισσότερο νερό σημαίνει περισσότερο οξυγόνο. Ένας ημερήσιος φακός υδρογέλης με νερό 58% μπορεί να έχει Dk γύρω στο 28, τιμή απολύτως φυσιολογική για την κατηγορία.

Στη σιλικόνη υδρογέλη ο κανόνας αντιστρέφεται συχνά. Επειδή το οξυγόνο το μεταφέρει η σιλικόνη, ένας φακός με λιγότερο νερό μπορεί να έχει πολύ υψηλότερο Dk. Ο GEMALENS CRYSTAL, για παράδειγμα, έχει νερό 45% και Dk 147. Χαμηλότερη περιεκτικότητα νερού εδώ δεν σημαίνει λιγότερο οξυγόνο ούτε απαραίτητα πιο στεγνό φακό.

Διαβροχή της επιφάνειας και υαλουρονικό νάτριο

Η σιλικόνη έχει ένα μειονέκτημα: από τη φύση της απωθεί το νερό. Αν η επιφάνεια του φακού δεν διαβρέχεται καλά, το δάκρυ δεν απλώνεται ομοιόμορφα, η όραση θολώνει ανάμεσα στα ανοιγοκλεισίματα και ο φακός γίνεται αισθητός. Οι σύγχρονοι φακοί σιλικόνης υδρογέλης λύνουν το θέμα με ειδική χημεία του υλικού και με ενυδατικούς παράγοντες.

Ένας από τους πιο γνωστούς είναι το υαλουρονικό νάτριο, ένα μόριο που συγκρατεί νερό και υπάρχει φυσικά στους ιστούς του ματιού. Στον GEMALENS CRYSTAL και στον GEMALENS CRYSTAL TORIC το υαλουρονικό νάτριο είναι ενσωματωμένο στο υλικό του φακού. Ο στόχος είναι η επιφάνεια να μένει ενυδατωμένη σε όλη τη διάρκεια της χρήσης και όχι μόνο τις πρώτες ώρες.

Υδρογέλη έναντι σιλικόνης υδρογέλης: συγκριτικός πίνακας

Ο πίνακας συνοψίζει τις βασικές διαφορές των δύο υλικών. Πρόκειται για γενικές τάσεις, αφού κάθε φακός έχει τη δική του σύνθεση και συμπεριφορά. Η υδρογέλη δεν είναι ξεπερασμένο υλικό: φακοί όπως οι μηνιαίοι φακοί υδρογέλης GEMALENS 55AC, με νερό 55% και φίλτρο UV, καλύπτουν άνετα χρήστες με μέτριες ώρες χρήσης και υγιή μάτια.

Για ποιους αξίζουν οι φακοί σιλικόνης υδρογέλης

Φακοί σιλικόνης για πολλές ώρες χρήσης

Αν φοράτε φακούς από το πρωί μέχρι αργά το απόγευμα, πέντε ή περισσότερες ημέρες την εβδομάδα, ο κερατοειδής σας περνά το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του πίσω από έναν φακό. Σε αυτό το σενάριο η υψηλή διαπερατότητα δεν είναι πολυτέλεια. Οι φακοί σιλικόνης για πολλές ώρες δίνουν στο μάτι οξυγόνο κοντά σε αυτό που θα είχε χωρίς φακό.

Οθόνες, κλιματισμός και ξηρά μάτια

Μπροστά σε οθόνη ανοιγοκλείνουμε τα μάτια αισθητά λιγότερο, με αποτέλεσμα το δάκρυ να εξατμίζεται και ο φακός να στεγνώνει. Το ίδιο συμβαίνει σε γραφεία με κλιματισμό ή θέρμανση. Τα συμπτώματα περιγράφονται αναλυτικά στο άρθρο για το Computer Vision Syndrome και την ψηφιακή κόπωση.

Πολλοί αναζητούν φακούς σιλικόνης για ξηρά μάτια, και συχνά δικαίως. Ένα υλικό με καλή διαβροχή, μέτρια περιεκτικότητα νερού και ενυδατικό παράγοντα μπορεί να κρατήσει την άνεση περισσότερες ώρες. Δεν αντικαθιστά όμως τα διαλείμματα από την οθόνη, το συνειδητό ανοιγοκλείσιμο και, όπου χρειάζεται, τις ενυδατικές σταγόνες.

Υψηλοί βαθμοί και κόκκινα μάτια το βράδυ

Στις μεγάλες διοπτρίες ο φακός είναι παχύτερος, άρα το οξυγόνο έχει μεγαλύτερη απόσταση να διανύσει. Ένα υλικό με υψηλό Dk αντισταθμίζει το επιπλέον πάχος. Το ίδιο ισχύει για όσους έχουν ιστορικό κόκκινων ματιών στο τέλος της ημέρας ή έχουν ακούσει από τον ειδικό ότι ο κερατοειδής τους δείχνει σημάδια χαμηλής οξυγόνωσης.

Πότε η υδρογέλη παραμένει καλή επιλογή

Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η απλή υδρογέλη είναι εξίσου σωστή ή και προτιμότερη:

• φοράτε φακούς περιστασιακά, λίγες ώρες, για άθληση ή έξοδο
• τα μάτια σας δεν ανέχονται καλά τη σιλικόνη ή εμφανίζουν ερεθισμό με αυτό το υλικό
• προτιμάτε την πολύ μαλακή αίσθηση ενός φακού με περισσότερο νερό
• έχετε φορέσει χρόνια τον ίδιο φακό υδρογέλης χωρίς κανένα εύρημα στους ελέγχους

Τρεις μύθοι για τους φακούς σιλικόνης

Με σιλικόνη μπορώ να κοιμάμαι με τους φακούς

Όχι. Το υψηλό Dk δεν αλλάζει τον βασικό κανόνα: οι φακοί βγαίνουν πριν από τον ύπνο. Με κλειστά βλέφαρα η παροχή οξυγόνου μειώνεται έτσι κι αλλιώς, και ο κίνδυνος λοίμωξης αυξάνεται όποιο και αν είναι το υλικό. Το ίδιο ισχύει για το νερό. Ντους, πισίνα, θάλασσα και νερό βρύσης δεν συνδυάζονται ποτέ με φακούς επαφής.

Η σιλικόνη είναι σκληρός φακός

Η σύγχυση προέρχεται από τη λέξη. Οι φακοί σιλικόνης υδρογέλης είναι μαλακοί φακοί, εύκαμπτοι και ενυδατωμένοι, και δεν έχουν σχέση με τους ημίσκληρους αεροδιαπερατούς. Η ελαφρώς μεγαλύτερη σταθερότητα μάλιστα διευκολύνει την τοποθέτηση, κάτι που εκτιμούν οι αρχάριοι.

Η σιλικόνη λύνει την ξηροφθαλμία

Η ξηροφθαλμία είναι πάθηση της δακρυϊκής στιβάδας και των αδένων των βλεφάρων, όχι του φακού. Ένα καλύτερο υλικό μπορεί να μειώσει την ενόχληση, αλλά δεν θεραπεύει την αιτία. Αν τα μάτια σας είναι στεγνά ακόμη και χωρίς φακούς, χρειάζεται αξιολόγηση από οφθαλμίατρο πριν από οποιαδήποτε αλλαγή φακού.

Εναποθέσεις, φροντίδα και μετάβαση από υδρογέλη

Εναποθέσεις λιπιδίων και σωστός καθαρισμός

Η υδρογέλη τραβά κυρίως πρωτεΐνες. Η σιλικόνη υδρογέλη, επειδή η σιλικόνη έχει συγγένεια με τα λιπαρά, τείνει να συγκρατεί περισσότερο λιπίδια από τη δακρυϊκή στιβάδα, αλλά και από κρέμες, μακιγιάζ ή λιπαρά δάχτυλα.

Η λύση είναι μηχανική και απλή: τρίψιμο. Κάθε βράδυ βάζετε τον φακό στην παλάμη με μερικές σταγόνες διαλύματος και τον τρίβετε απαλά με το δάχτυλο για λίγα δευτερόλεπτα από κάθε πλευρά, πριν τον ξεπλύνετε και τον αποθηκεύσετε σε φρέσκο υγρό.

Το διάλυμα πρέπει να είναι κατάλληλο για το υλικό σας. Ρωτήστε τον οπτικό σας αν το υγρό που χρησιμοποιείτε είναι συμβατό με σιλικόνη υδρογέλη. Το διάλυμα πολλαπλών χρήσεων EYEMAX All in One προορίζεται για μαλακούς φακούς επαφής και καλύπτει καθαρισμό, ξέπλυμα, απολύμανση, ενυδάτωση και φύλαξη. Φακοί και θήκη δεν ξεπλένονται ούτε αποθηκεύονται ποτέ με νερό.

Για τις πρωτεΐνες, που συσσωρεύονται και στα δύο υλικά, υπάρχει η εβδομαδιαία ενζυμική φροντίδα. Τα ενζυμικά δισκία EYEYE 3-N-ZYM είναι κατάλληλα και για φακούς σιλικόνης και χρησιμοποιούνται μία φορά την εβδομάδα. Αν νιώθετε ξηρότητα μέσα στην ημέρα, οι ενυδατικές σταγόνες EYEYE Hydraclair ενδείκνυνται και με παράλληλη χρήση φακών επαφής.

Μετάβαση από υδρογέλη σε σιλικόνη: τι να περιμένετε

Η αλλαγή υλικού δεν γίνεται με απλή αντιστοίχιση βαθμών. Κάθε φακός κάθεται διαφορετικά στο μάτι, οπότε χρειάζεται δοκιμαστική εφαρμογή και έλεγχος από τον ειδικό.

Τις πρώτες ημέρες είναι πιθανό να αντιλαμβάνεστε τον νέο φακό λίγο περισσότερο, ιδιαίτερα στο ανοιγοκλείσιμο. Στους περισσότερους χρήστες η αίσθηση αυτή υποχωρεί γρήγορα. Το κέρδος φαίνεται αργότερα, με λιγότερο κοκκίνισμα το βράδυ και περισσότερες άνετες ώρες.

Μηνιαίοι φακοί επαφής σιλικόνης για μυωπία, αστιγματισμό και πρεσβυωπία

Αστιγματικοί φακοί σιλικόνης

Οι αστιγματικοί φακοί σιλικόνης συνδυάζουν τη διόρθωση του κυλίνδρου με καλύτερη οξυγόνωση. Οι τορικοί φακοί GEMALENS CRYSTAL TORIC έχουν Dk 86, νερό 58% και υαλουρονικό νάτριο. Διατίθενται με κύλινδρο από -0,75 έως -2,25 και άξονες ανά 10 μοίρες, ενώ κατά παραγγελία ο κύλινδρος φτάνει το -5,75 με άξονες ανά 5 μοίρες.

Πολυεστιακοί φακοί σιλικόνης

Μετά τα σαράντα, η πρεσβυωπία συμπίπτει συχνά με πιο στεγνά μάτια και πολλές ώρες κοντινής εργασίας. Οι πολυεστιακοί φακοί σιλικόνης απευθύνονται ακριβώς σε αυτό το κοινό. Οι πολυεστιακοί φακοί GEMALENS CRYSTAL MULTIFOCAL καλύπτουν ισχύ από +20,00 έως -20,00 με τρία επίπεδα προσθήκης, Low, Medium και High.

Για όσους έχουν ταυτόχρονα πρεσβυωπία και αστιγματισμό, η επιλογή μέχρι πρόσφατα ήταν περιορισμένη. Οι τορικοί πολυεστιακοί φακοί GEMALENS CRYSTAL TORIC MULTIFOCAL διορθώνουν και τα δύο, με κύλινδρο από -0,75 έως -5,75, άξονες ανά 5 μοίρες και φίλτρο UV.

Οι τέσσερις φακοί σιλικόνης υδρογέλης της Stand Gema

Μια διευκρίνιση που γλιτώνει παρεξηγήσεις: ο GEMALENS CRYSTAL ONE DAY, παρά το κοινό όνομα, είναι ημερήσιος φακός υδρογέλης και όχι σιλικόνης. Αν σας ενδιαφέρει γενικότερα το πρόγραμμα αντικατάστασης, ο οδηγός για τους μηνιαίους φακούς επαφής εξηγεί τη σωστή χρήση και φροντίδα βήμα προς βήμα.

Πώς να επιλέξετε το σωστό υλικό για τα μάτια σας

Πριν από το ραντεβού σας, σημειώστε μερικά πράγματα:

• πόσες ώρες την ημέρα και πόσες ημέρες την εβδομάδα φοράτε φακούς
• σε τι περιβάλλον περνάτε την ημέρα σας (οθόνη, κλιματισμός, εξωτερικός χώρος)
• ποια ώρα αρχίζουν να σας ενοχλούν οι φακοί, αν σας ενοχλούν
• πότε έγινε ο τελευταίος σας έλεγχος

Με αυτές τις πληροφορίες ο ειδικός μπορεί να κρίνει αν οι φακοί σιλικόνης υδρογέλης θα σας προσφέρουν κάτι ουσιαστικό ή αν η υδρογέλη που ήδη φοράτε είναι αρκετή. Ζητήστε δοκιμαστικό ζεύγος και φορέστε το σε μια κανονική, γεμάτη ημέρα πριν αποφασίσετε.

Η Stand Gema διανέμει τους φακούς της αποκλειστικά μέσω οπτικών καταστημάτων, ώστε κάθε εφαρμογή να γίνεται από επαγγελματία. Βρείτε στον χάρτη τα συνεργαζόμενα οπτικά καταστήματα της περιοχής σας και ζητήστε να δοκιμάσετε τη σειρά GEMALENS CRYSTAL.

Συχνές ερωτήσεις

Τι είναι οι φακοί επαφής σιλικόνης υδρογέλης;

Είναι μαλακοί φακοί επαφής από πολυμερές που συνδυάζει νερό και σιλικόνη. Η σιλικόνη επιτρέπει στο οξυγόνο να περνά προς τον κερατοειδή σε πολύ μεγαλύτερη ποσότητα από ό,τι στην κλασική υδρογέλη. Τοποθετούνται και φροντίζονται όπως όλοι οι μαλακοί φακοί και κυκλοφορούν σε σφαιρικούς, τορικούς και πολυεστιακούς σχεδιασμούς, συνήθως με μηνιαίο πρόγραμμα αντικατάστασης.

Ποια είναι η διαφορά υδρογέλης και σιλικόνης υδρογέλης;

Στην υδρογέλη το οξυγόνο φτάνει στο μάτι μόνο μέσω του νερού που περιέχει ο φακός, άρα η διαπερατότητα εξαρτάται από την περιεκτικότητα νερού. Στη σιλικόνη υδρογέλη το οξυγόνο περνά και μέσα από τη σιλικόνη, οπότε η διαπερατότητα είναι υψηλότερη ακόμη και με λιγότερο νερό. Διαφέρουν επίσης στις εναποθέσεις: η υδρογέλη μαζεύει κυρίως πρωτεΐνες, η σιλικόνη κυρίως λιπίδια.

Τι σημαίνει το Dk στους φακούς επαφής;

Το Dk είναι η διαπερατότητα οξυγόνου του υλικού, δηλαδή πόσο εύκολα περνά το οξυγόνο μέσα από το πολυμερές. Το Dk/t λαμβάνει υπόψη και το πάχος του φακού, γι' αυτό περιγράφει καλύτερα τι φτάνει τελικά στον κερατοειδή. Επειδή το πάχος αλλάζει με την ισχύ και τον σχεδιασμό, δύο τιμές Dk δεν συγκρίνονται απευθείας. Ο οπτικός σας θα τις αξιολογήσει με βάση τη συνταγή σας.

Μπορώ να κοιμηθώ με φακούς σιλικόνης υδρογέλης;

Όχι. Η υψηλή διαπερατότητα οξυγόνου δεν αναιρεί τον κανόνα ότι οι φακοί αφαιρούνται πριν από τον ύπνο. Με κλειστά βλέφαρα ο κερατοειδής παίρνει λιγότερο οξυγόνο και ο κίνδυνος λοίμωξης αυξάνεται, ανεξάρτητα από το υλικό. Βγάζετε τους φακούς κάθε βράδυ, τους καθαρίζετε με τρίψιμο και τους αφήνετε σε φρέσκο διάλυμα μέχρι το πρωί.

Είναι οι φακοί σιλικόνης καλύτεροι για ξηρά μάτια;

Συχνά βοηθούν, ιδίως όταν έχουν καλή διαβροχή επιφάνειας, μέτρια περιεκτικότητα νερού και ενυδατικό παράγοντα όπως το υαλουρονικό νάτριο. Δεν θεραπεύουν όμως την ξηροφθαλμία, που είναι πάθηση της δακρυϊκής στιβάδας. Αν τα μάτια σας στεγνώνουν και χωρίς φακούς, χρειάζεται πρώτα έλεγχος από οφθαλμίατρο. Τα διαλείμματα από την οθόνη και οι ενυδατικές σταγόνες παραμένουν χρήσιμα.

Χρειάζονται ειδικό υγρό οι φακοί σιλικόνης υδρογέλης;

Χρειάζονται διάλυμα κατάλληλο για μαλακούς φακούς και συμβατό με το υλικό τους, κάτι που επιβεβαιώνει ο οπτικός σας. Το σημαντικότερο είναι το καθημερινό τρίψιμο, επειδή η σιλικόνη συγκρατεί λιπίδια που δεν φεύγουν με απλή εμβάπτιση. Το υγρό της θήκης αλλάζεται κάθε φορά και δεν συμπληρώνεται. Νερό βρύσης δεν χρησιμοποιείται ποτέ, ούτε για τους φακούς ούτε για τη θήκη.

Υπάρχουν φακοί σιλικόνης για αστιγματισμό και πρεσβυωπία;

Ναι. Υπάρχουν τορικοί φακοί σιλικόνης υδρογέλης για τον αστιγματισμό, πολυεστιακοί για την πρεσβυωπία και τορικοί πολυεστιακοί για όσους έχουν και τα δύο. Επειδή οι σχεδιασμοί αυτοί είναι παχύτεροι σε ορισμένες ζώνες, η υψηλότερη διαπερατότητα του υλικού έχει πρακτική αξία. Η εφαρμογή τους απαιτεί περισσότερες μετρήσεις και δοκιμή από οπτικό ή οπτομέτρη.