Το υγρό φακών επαφής είναι το προϊόν που καθορίζει αν ο φακός που θα φορέσετε αύριο το πρωί θα είναι καθαρός, απολυμασμένος και άνετος ή αν θα μεταφέρει στο μάτι σας ό,τι μάζεψε την προηγούμενη ημέρα. Παρ' όλα αυτά, στο ράφι του οπτικού καταστήματος τα μπουκάλια μοιάζουν μεταξύ τους και πολλοί χρήστες δεν ξέρουν ποια είναι η διαφορά ανάμεσα σε ένα διάλυμα πολλαπλών χρήσεων, έναν φυσιολογικό ορό και ένα κολλύριο.

Η σύγχυση αυτή έχει πρακτικές συνέπειες. Ο ορός δεν απολυμαίνει, το διάλυμα φύλαξης δεν είναι σταγόνα για το μάτι και δεν ταιριάζουν όλα τα κολλύρια με φακούς. Στην κατηγορία υγρά φακών επαφής και σταγόνες της Stand Gema θα βρείτε τέσσερα προϊόντα με διαφορετικό ρόλο το καθένα, και παρακάτω εξηγούμε πότε χρειάζεστε ποιο.

Γιατί ο καθαρισμός των φακών επαφής έχει σημασία

Ο φακός επαφής κάθεται πάνω στη δακρυϊκή στιβάδα και έρχεται σε συνεχή επαφή με τα δάκρυα, τα βλέφαρα και τον αέρα.

Εναποθέσεις πρωτεϊνών και λιπιδίων

Τα δάκρυα περιέχουν πρωτεΐνες και λιπίδια που προσκολλώνται στο υλικό του φακού. Όσο συσσωρεύονται, η επιφάνεια γίνεται λιγότερο λεία, ο φακός διαβρέχεται δυσκολότερα και η όραση μπορεί να θολώνει προς το τέλος της ημέρας.

Μικρόβια και βιοϋμένιο στη θήκη

Κάθε φορά που αγγίζετε τον φακό, μεταφέρετε μικροοργανισμούς από τα δάχτυλα. Στο υγρό περιβάλλον της θήκης τα μικρόβια μπορούν να σχηματίσουν βιοϋμένιο, ένα λεπτό στρώμα που προσκολλάται στα τοιχώματα και τα προστατεύει από το απολυμαντικό διάλυμα. Γι' αυτό η θήκη θεωρείται εξίσου σημαντική με τον ίδιο τον φακό και χρειάζεται δική της φροντίδα.

Οι λοιμώξεις του κερατοειδούς που συνδέονται με τους φακούς επαφής είναι σπάνιες όταν τηρείται η υγιεινή, μπορεί όμως να είναι σοβαρές. Αν μόλις ξεκινάτε, διαβάστε πρώτα τον οδηγό για τον νέο χρήστη φακών επαφής, όπου περιγράφονται η τοποθέτηση και η αφαίρεση.

Υγρά φακών επαφής: οι κατηγορίες και τι κάνει η καθεμία

Με τον όρο υγρά φακών επαφής εννοούμε στην πράξη προϊόντα με πολύ διαφορετική αποστολή. Άλλα καθαρίζουν και απολυμαίνουν, άλλα μόνο ξεπλένουν, άλλα αφαιρούν πρωτεΐνες και άλλα προορίζονται για το ίδιο το μάτι. Ο παρακάτω πίνακας συνοψίζει τις βασικές κατηγορίες.

Τα συστήματα υπεροξειδίου του υδρογόνου υπάρχουν στην αγορά ως ξεχωριστή κατηγορία. Απαιτούν ειδική θήκη και πλήρη εξουδετέρωση πριν ο φακός ξαναμπεί στο μάτι, άρα δεν συγχέονται ποτέ με ένα διάλυμα πολλαπλών χρήσεων.

Τι σημαίνει all in one

Το διάλυμα πολλαπλών χρήσεων ονομάζεται έτσι επειδή ένα μόνο μπουκάλι εκτελεί πέντε εργασίες: καθαρισμό, ξέπλυμα, απολύμανση, ενυδάτωση και φύλαξη.

Το διάλυμα πολλαπλών χρήσεων EYEMAX All in One είναι σχεδιασμένο για μαλακούς φακούς επαφής και καλύπτει και τις πέντε αυτές λειτουργίες. Περιέχει Προβιταμίνη B5 και Hydraflex και βασίζεται στο Eye Responsive Care System. Διατίθεται σε συσκευασία 360 ml για το σπίτι και σε συσκευασία 100 ml για τις μετακινήσεις. Οι οδηγίες του είναι σαφείς σε ένα σημείο που συχνά παραβλέπεται: ούτε οι φακοί ούτε η θήκη ξεπλένονται ή αποθηκεύονται με νερό.

Υγρά καθαρισμού φακών επαφής: η σωστή ρουτίνα βήμα προς βήμα

Τα υγρά καθαρισμού φακών επαφής αποδίδουν μόνο όταν συνδυάζονται με μηχανικό καθαρισμό. Η μέθοδος που συστήνεται ευρέως είναι το τρίψιμο και ξέπλυμα (rub and rinse), ακόμη και όταν η συσκευασία γράφει ότι το προϊόν δεν απαιτεί τρίψιμο.

Τα βήματα μετά την αφαίρεση

• Πλύνετε τα χέρια με σαπούνι και σκουπίστε τα καλά με πετσέτα που δεν αφήνει χνούδι.
• Αφαιρέστε τον πρώτο φακό και τοποθετήστε τον στην παλάμη με λίγες σταγόνες διαλύματος.
• Τρίψτε απαλά και τις δύο πλευρές με την ψίχα του δαχτύλου για μερικά δευτερόλεπτα, όχι με το νύχι.
• Ξεπλύνετε τον φακό με φρέσκο διάλυμα για να απομακρυνθεί ό,τι αποκολλήθηκε.
• Τοποθετήστε τον στη σωστή υποδοχή της θήκης και γεμίστε τη με φρέσκο διάλυμα, ώστε ο φακός να καλύπτεται πλήρως.
• Επαναλάβετε για τον δεύτερο φακό και κλείστε καλά τα καπάκια.

Ελάχιστος χρόνος εμβάπτισης

Η απολύμανση χρειάζεται χρόνο. Κάθε διάλυμα αναγράφει στις οδηγίες του τον ελάχιστο χρόνο που πρέπει να μείνει ο φακός μέσα στο υγρό και αυτός ο χρόνος δεν συντομεύεται.

Το πρωί, πριν από την τοποθέτηση, μπορείτε να ξεπλύνετε τον φακό με λίγο φρέσκο διάλυμα ή με ορό. Η ρουτίνα αυτή ισχύει για όλους τους επαναχρησιμοποιούμενους φακούς, με πιο συνηθισμένη περίπτωση τους μηνιαίους φακούς επαφής.

Φυσιολογικός ορός για φακούς επαφής: τι κάνει και τι όχι

Ο φυσιολογικός ορός για φακούς επαφής είναι ένα διάλυμα ξεπλύματος. Δεν περιέχει απολυμαντικούς παράγοντες, επομένως δεν σκοτώνει μικρόβια και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για ολονύχτια φύλαξη στη θέση του διαλύματος πολλαπλών χρήσεων.

Ο φυσιολογικός ορός SALINE SOLUTION 360 ml είναι ισοτονικό, αποστειρωμένο διάλυμα χλωριούχου νατρίου 0,9% με pH 7, κατάλληλο για το ξέπλυμα μαλακών και σκληρών φακών. Στη συσκευασία δεν περιλαμβάνεται θήκη.

Γιατί ποτέ νερό βρύσης ή σάλιο

Το νερό της βρύσης είναι πόσιμο, όχι αποστειρωμένο. Μπορεί να περιέχει μικροοργανισμούς, ανάμεσά τους και την ακανθαμοιβάδα, που συνδέεται με σοβαρή και δύσκολη στη θεραπεία λοίμωξη του κερατοειδούς.

Το ίδιο ισχύει για το εμφιαλωμένο νερό, το νερό του ντους, της πισίνας και της θάλασσας. Το σάλιο είναι ακόμη χειρότερη επιλογή, γιατί μεταφέρει απευθείας τα βακτήρια του στόματος πάνω στον φακό.

Γιατί δεν συμπληρώνετε παλιό υγρό

Η συνήθεια να προσθέτετε λίγο φρέσκο διάλυμα πάνω σε αυτό που έμεινε από χθες λέγεται topping off και είναι από τα πιο επικίνδυνα λάθη. Το χρησιμοποιημένο υγρό έχει ήδη εξαντλήσει μεγάλο μέρος της απολυμαντικής του δράσης και περιέχει ό,τι απομακρύνθηκε από τον φακό. Όταν το αραιώνετε, η συγκέντρωση πέφτει κάτω από το επίπεδο που χρειάζεται για να δράσει.

Θήκη, ημερομηνία λήξης και τι κάνετε όταν τελειώσει το υγρό

Φροντίδα και αντικατάσταση της θήκης

Κάθε πρωί, αφού φορέσετε τους φακούς, αδειάστε τη θήκη, ξεπλύντε τη με φρέσκο διάλυμα και αφήστε τη να στεγνώσει στον αέρα, ανοιχτή και αναποδογυρισμένη πάνω σε καθαρό χαρτί.

Η θήκη αλλάζεται τακτικά, ενδεικτικά κάθε 1 έως 3 μήνες, ή νωρίτερα αν δείτε ρωγμές, θάμπωμα ή υπολείμματα.

Ληγμένο υγρό φακών επαφής και διάρκεια μετά το άνοιγμα

Κάθε μπουκάλι έχει δύο χρονικά όρια. Το πρώτο είναι η ημερομηνία λήξης που αναγράφεται στη συσκευασία και αφορά το σφραγισμένο προϊόν. Το δεύτερο είναι η διάρκεια χρήσης μετά το άνοιγμα, που επίσης αναγράφεται στην ετικέτα ή στο φύλλο οδηγιών. Ακολουθείτε ό,τι γράφει η συσκευασία του συγκεκριμένου προϊόντος.

Το ληγμένο υγρό φακών επαφής δεν χρησιμοποιείται, ακόμη κι αν δείχνει διαυγές. Τα συστατικά που απολυμαίνουν και συντηρούν το διάλυμα δεν είναι βέβαιο ότι δρουν πλέον και η αποστείρωση του περιεχομένου δεν είναι εγγυημένη.

Τελείωσε το υγρό φακών επαφής, τι κάνω;

Αν το βράδυ διαπιστώσετε ότι το μπουκάλι άδειασε, δεν υπάρχει ασφαλές υποκατάστατο στο σπίτι. Νερό, ορός, σάλιο ή αυτοσχέδια διαλύματα δεν απολυμαίνουν και εκθέτουν το μάτι σε κίνδυνο. Οι επιλογές σας είναι συγκεκριμένες:

• Αν φοράτε ημερήσιους φακούς, τους πετάτε όπως κάθε βράδυ και ανοίγετε καινούριο ζευγάρι το πρωί.
• Αν φοράτε επαναχρησιμοποιούμενους φακούς και δεν έχετε διάλυμα, τους πετάτε ή τους αφήνετε εκτός χρήσης μέχρι να απολυμανθούν σωστά, και την επόμενη ημέρα φοράτε γυαλιά.
• Προμηθεύεστε νέο διάλυμα από οπτικό κατάστημα και απολυμαίνετε τους φακούς για όλο τον χρόνο που ορίζουν οι οδηγίες πριν τους ξαναφορέσετε.

Όσοι ταξιδεύουν συχνά ή δεν θέλουν καθόλου ρουτίνα καθαρισμού μπορούν να συζητήσουν με τον ειδικό τους τους ημερήσιους φακούς επαφής, που δεν χρειάζονται υγρό φύλαξης.

Ταξίδια και αεροπλάνο: υγρό φακών επαφής ταξιδίου 100ml

Στις πτήσεις τα υγρά της χειραποσκευής πρέπει κατά κανόνα να βρίσκονται σε δοχεία έως 100 ml. Η μετάγγιση διαλύματος σε μικρά άδεια μπουκαλάκια δεν είναι λύση, γιατί το δοχείο δεν είναι αποστειρωμένο και το υγρό μολύνεται. Το υγρό φακών επαφής ταξιδίου 100ml υπάρχει ακριβώς για αυτόν τον λόγο, και το EYEMAX All in One διατίθεται σε αυτό το μέγεθος.

Περισσότερες συμβουλές για παραλία, ζέστη και μετακινήσεις θα βρείτε στο άρθρο για τις διακοπές με φακούς επαφής.

Ενζυμικά δισκία φακών επαφής: ο εβδομαδιαίος βαθύς καθαρισμός

Το καθημερινό τρίψιμο αφαιρεί μεγάλο μέρος των εναποθέσεων, όχι όμως όλες τις πρωτεΐνες που έχουν δεθεί στο υλικό. Τα ενζυμικά δισκία φακών επαφής περιέχουν ένζυμο που διασπά τις πρωτεΐνες, ώστε να απομακρυνθούν με το ξέπλυμα.

Τα ενζυμικά δισκία EYEYE 3-N-ZYM είναι δισκία αποπρωτεϊνοποίησης με Subtilisin A, σε συσκευασία 10 δισκίων. Είναι κατάλληλα για μαλακούς και σκληρούς φακούς, υδρογέλης και σιλικόνης. Χρησιμοποιούνται μία φορά την εβδομάδα, με εμβάπτιση από 2 έως 8 ώρες και όχι περισσότερο από 12.

Ο ενζυμικός καθαρισμός δεν αντικαθιστά την απολύμανση. Μετά την εμβάπτιση, ο φακός τρίβεται, ξεπλένεται καλά και απολυμαίνεται κανονικά με το διάλυμα πολλαπλών χρήσεων, σύμφωνα με τις οδηγίες του προϊόντος. Η διαδικασία έχει το μεγαλύτερο νόημα στους φακούς μακράς χρήσης, όπως οι ετήσιοι φακοί επαφής, όπου ο ίδιος φακός πρέπει να μείνει καθαρός για πολλούς μήνες.

Συμβατότητα με φακούς σιλικόνης υδρογέλης

Οι φακοί σιλικόνης υδρογέλης ανήκουν στους μαλακούς φακούς, αλλά το υλικό τους τείνει να συγκρατεί περισσότερο τα λιπίδια, ενώ οι φακοί υδρογέλης συγκρατούν περισσότερο τις πρωτεΐνες. Γι' αυτό το τρίψιμο έχει ιδιαίτερη αξία στη σιλικόνη υδρογέλης. Πριν αλλάξετε διάλυμα, βεβαιωθείτε ότι η συσκευασία αναφέρει τον τύπο των φακών σας και ρωτήστε τον οπτικό σας, ειδικά αν παρατηρήσετε ενόχληση μετά την αλλαγή.

Κολλύρια για φακούς επαφής: ποια επιτρέπονται και ποια όχι

Τα κολλύρια για φακούς επαφής είναι οι σταγόνες που στάζονται στο μάτι, όχι στη θήκη. Δεν είναι όλες οι οφθαλμικές σταγόνες κατάλληλες για χρήση πάνω από φακό. Ο μαλακός φακός λειτουργεί σαν σφουγγάρι: απορροφά συστατικά και τα κρατά σε επαφή με τον κερατοειδή για ώρες.

Ποιες σταγόνες είναι συμβατές

Συμβατές θεωρούνται μόνο οι σταγόνες που αναγράφουν ρητά στη συσκευασία ότι μπορούν να χρησιμοποιηθούν με φακούς επαφής. Πρόκειται συνήθως για ενυδατικές σταγόνες και τεχνητά δάκρυα, που ανακουφίζουν από την ξηρότητα σε κλιματιζόμενους χώρους, μπροστά στην οθόνη ή προς το τέλος της ημέρας.

Τα Τεχνητά Δάκρυα EYEYE Hydraclair είναι ενυδατικές οφθαλμικές σταγόνες με Προβιταμίνη B5 και Hydraflex, για στεγνά, ερεθισμένα και κουρασμένα μάτια, και ενδείκνυνται και με παράλληλη χρήση φακών επαφής. Διατίθενται σε φιαλίδιο 15 ml και σε Monodose, δηλαδή 20 αμπούλες μίας χρήσης των 0,35 ml χωρίς συντηρητικά. Για τη διαφορά ανάμεσα στις δύο μορφές και για το πότε η ξηρότητα χρειάζεται εξέταση, δείτε τον οδηγό για τα τεχνητά δάκρυα στην ξηροφθαλμία.

Ποιες σταγόνες δεν μπαίνουν πάνω από φακούς

Τα κολλύρια για κόκκινα μάτια, που περιέχουν αγγειοσυσπαστικές ουσίες, δεν χρησιμοποιούνται με φακούς. Το ίδιο ισχύει για τα φαρμακευτικά κολλύρια, όπως αντιβιοτικά, αντιαλλεργικά ή κορτιζονούχα: δεν στάζονται πάνω από φακούς χωρίς σαφή οδηγία οφθαλμιάτρου.

Υγρό φακών επαφής στο μάτι: γιατί δεν είναι κολλύριο

Το διάλυμα πολλαπλών χρήσεων προορίζεται για τον φακό και τη θήκη. Η μικρή ποσότητα που μένει πάνω στον φακό όταν τον τοποθετείτε είναι αναμενόμενη και δεν αποτελεί πρόβλημα. Διαφορετικό πράγμα είναι να στάζετε υγρό φακών επαφής στο μάτι σαν σταγόνα για να ανακουφίσετε την ξηρότητα. Το διάλυμα περιέχει απολυμαντικά συστατικά σε συγκέντρωση σχεδιασμένη για τον φακό, όχι για επανειλημμένη ενστάλαξη.

Για ενυδάτωση κατά τη διάρκεια της ημέρας χρησιμοποιείτε αποκλειστικά σταγόνες που προορίζονται για αυτόν τον σκοπό.

Συχνά λάθη στη χρήση των υγρών και προειδοποιητικά σημάδια

Τα περισσότερα προβλήματα δεν οφείλονται στο προϊόν αλλά σε μικρές παραλείψεις που γίνονται συνήθεια. Ελέγξτε αν κάνετε κάποιο από τα παρακάτω:

• Συμπληρώνετε το χθεσινό υγρό αντί να το αλλάζετε.
• Χρησιμοποιείτε ορό για φύλαξη, θεωρώντας ότι απολυμαίνει.
• Ξεπλένετε τη θήκη με νερό βρύσης ή τη φυλάτε κλειστή και υγρή.
• Κρατάτε το ίδιο μπουκάλι ανοιχτό πέρα από το διάστημα που ορίζει η συσκευασία.
• Φοράτε τους φακούς πέρα από το πρόγραμμα αντικατάστασής τους, επειδή δείχνουν καθαροί.
• Κοιμάστε, κολυμπάτε ή κάνετε ντους με τους φακούς.

Αφαιρέστε αμέσως τους φακούς και επικοινωνήστε με οφθαλμίατρο αν εμφανιστεί πόνος, έντονη ή επίμονη ερυθρότητα, ευαισθησία στο φως, θολή όραση που δεν βελτιώνεται με το ανοιγοκλείσιμο των βλεφάρων, έκκριση ή δακρύρροια.

Τι να έχετε στο ράφι σας και πού θα τα βρείτε

Για τους περισσότερους χρήστες επαναχρησιμοποιούμενων φακών αρκούν λίγα πράγματα: ένα διάλυμα πολλαπλών χρήσεων για την καθημερινή απολύμανση, μια καθαρή θήκη που αλλάζεται τακτικά και σταγόνες συμβατές με φακούς για τις ώρες που τα μάτια στεγνώνουν. Ο φυσιολογικός ορός προστίθεται όταν θέλετε επιπλέον ξέπλυμα και τα ενζυμικά δισκία όταν οι φακοί σας φοριούνται για μεγάλο διάστημα.

Η Stand Gema διανέμει τα προϊόντα της αποκλειστικά μέσω οπτικών καταστημάτων, όπου ο οπτικός μπορεί να σας δείξει τη σωστή τεχνική καθαρισμού και να ελέγξει ότι το διάλυμα ταιριάζει με τους φακούς σας. Βρείτε το κοντινότερο σημείο στον χάρτη με τα συνεργαζόμενα οπτικά καταστήματα και ζητήστε τα EYEMAX All in One, SALINE SOLUTION, EYEYE 3-N-ZYM και EYEYE Hydraclair.

Συχνές ερωτήσεις

Μπορώ να φυλάξω τους φακούς μου σε φυσιολογικό ορό;

Όχι. Ο φυσιολογικός ορός είναι διάλυμα ξεπλύματος και δεν περιέχει απολυμαντικά συστατικά, άρα δεν εξουδετερώνει τα μικρόβια που βρίσκονται πάνω στον φακό ή μέσα στη θήκη. Για τη φύλαξη χρειάζεται διάλυμα πολλαπλών χρήσεων ή άλλο σύστημα απολύμανσης που σας έχει συστήσει ο ειδικός.

Τελείωσε το υγρό φακών επαφής, τι κάνω για ένα βράδυ;

Δεν υπάρχει ασφαλές υποκατάστατο στο σπίτι. Το νερό, ο ορός και το σάλιο δεν απολυμαίνουν και μπορούν να μεταφέρουν μικροοργανισμούς στο μάτι. Αν οι φακοί σας είναι ημερήσιοι, τους πετάτε. Αν είναι επαναχρησιμοποιούμενοι, τους αφήνετε εκτός χρήσης, φοράτε γυαλιά και τους απολυμαίνετε με νέο διάλυμα για όλο τον χρόνο που ορίζουν οι οδηγίες πριν τους ξαναβάλετε.

Είναι επικίνδυνο το ληγμένο υγρό φακών επαφής;

Ένα διάλυμα που έχει περάσει την ημερομηνία λήξης ή το διάστημα χρήσης μετά το άνοιγμα δεν εγγυάται πλέον ούτε την απολυμαντική του δράση ούτε την αποστείρωσή του. Μην το χρησιμοποιείτε για καθαρισμό, φύλαξη ή ξέπλυμα. Πετάξτε το, ανοίξτε καινούριο μπουκάλι και αλλάξτε με την ευκαιρία και τη θήκη.

Τι γίνεται αν μπει υγρό φακών επαφής στο μάτι;

Η μικρή ποσότητα διαλύματος πολλαπλών χρήσεων που μένει πάνω στον φακό κατά την τοποθέτηση είναι αναμενόμενη. Αν πέσει περισσότερο υγρό στο μάτι, μπορεί να νιώσετε παροδικό τσούξιμο. Το διάλυμα όμως δεν είναι κολλύριο και δεν στάζεται σκόπιμα ως σταγόνα ενυδάτωσης. Αν η ενόχληση ή η ερυθρότητα επιμείνουν, αφαιρέστε τον φακό και συμβουλευτείτε οφθαλμίατρο.

Ποια κολλύρια μπορώ να βάλω ενώ φοράω φακούς επαφής;

Μόνο όσα αναγράφουν στη συσκευασία ότι είναι συμβατά με φακούς επαφής, δηλαδή κυρίως ενυδατικές σταγόνες και τεχνητά δάκρυα. Τα κολλύρια για κόκκινα μάτια και τα φαρμακευτικά κολλύρια δεν χρησιμοποιούνται πάνω από φακούς χωρίς οδηγία οφθαλμιάτρου, γιατί ο φακός απορροφά τα συστατικά τους και παρατείνει την επαφή τους με τον κερατοειδή.

Κάθε πότε αλλάζω τη θήκη των φακών επαφής;

Ενδεικτικά κάθε 1 έως 3 μήνες, και αμέσως αν δείτε ρωγμές, θάμπωμα ή υπολείμματα στα τοιχώματα. Ακόμη και μια θήκη που δείχνει καθαρή μπορεί να έχει αναπτύξει βιοϋμένιο που προστατεύει τα μικρόβια από το διάλυμα. Στο μεταξύ, την αδειάζετε κάθε πρωί, την ξεπλένετε με φρέσκο διάλυμα και την αφήνετε να στεγνώσει ανοιχτή, μακριά από τον νιπτήρα.

Χρειάζονται ενζυμικά δισκία αν χρησιμοποιώ διάλυμα all in one;

Το διάλυμα πολλαπλών χρήσεων καλύπτει τον καθημερινό καθαρισμό και την απολύμανση. Τα ενζυμικά δισκία προσθέτουν έναν βαθύτερο καθαρισμό από τις πρωτεΐνες, μία φορά την εβδομάδα, και έχουν νόημα κυρίως σε φακούς που φοριούνται για μεγάλο διάστημα ή σε χρήστες με έντονες εναποθέσεις. Μετά τον ενζυμικό καθαρισμό ο φακός απολυμαίνεται κανονικά πριν φορεθεί.